Logo IC Project
Turkusowa woda

Turkusowa organizacja – czym jest i jakie posiada cechy?

Spis treści

Koncepcja pracy w organizacji w której nie ma żadnego lidera, nie ma zakresu obowiązków, ani kontroli wydaje się być nieco abstrakcyjna. Czy to w ogóle działa? Tak, tym jest właśnie turkusowa organizacja. Firm opartych na tej koncepcji jest nadal bardzo niewiele, jednak sama idea staje się coraz bardziej popularna, ponieważ potrafi przynieść sporo korzyści dla zespołu.

 

Skąd podchodzi nazwa turkusowej organizacji? Dlaczego turkus?

Nazwa „turkusowa organizacja” pochodzi od koloru turkusu, który symbolizuje równowagę i harmonię. Przede wszystkim turkus jest też kolorem, który odnosi się do wartości takich jak odpowiedzialność, uczciwość, szacunek i tolerancja, które są ważne dla turkusowej organizacji. Jeśli chodzi o genezę turkusowej organizacji, mamy conajmniej dwie teorie powstania tego modelu zarządzania.

 

Turkusowe morze

 

Turkusowa organizacja to nowatorski model organizacji inspirowany z przełomowej książki Francuza Frederica Laloux “Pracować inaczej” („Reinventing Organizations“), wydanej w 2014r. która stała się bestsellerem na całym świecie. Autor specjalizuje się w analizie i budowaniu nowocześnie zarządzanych, innowacyjnych organizacji. W swojej książce zdefiniował różne poziomy ludzkiej świadomości, które przekładają się także na typy organizacji, jakie powstawały na przestrzeni tysiącleci.

Laloux wyróżnił pięć modeli zarządzania. Nadał każdemu z nich symboliczny kolor i uporządkował je od najbardziej autorytarnych do najbardziej demokratycznych. W zestawieniu tym „ewolucyjny turkus” uplasował się na końcu, jako najwyższy ze stopni świadomości zarządzania organizacją.

Wiele informacji wskazuje jednak również na to, że turkusowa organizacja została również zapoczątkowana przez Johna Seddona, brytyjskiego specjalistę ds. zarządzania, który opracował model zarządzania oparty na założeniach holistycznego podejścia do biznesu. Samo połączenie organizacji i turkusu przyjęło się bardzo dobrze i funkcjonuje na rynku już od wielu lat, a z każdym kolejnym rokiem zyskuje bez wątpienia dużo większą popularność.

 

Czym jest turkusowa organizacja?

Turkusowa organizacja to organizacja, która stosuje turkusowy model zarządzania i charakteryzuje się równowagą między osiągnięciem celów biznesowych a osiągnięciem celów społecznych i etycznych oraz dbanie o dobrostan pracowników i zrównoważony rozwój.

W mocnej teorii, turkusowa organizacja opiera się na holistycznym podejściu do biznesu, uwzględniając wszystkie aspekty działalności organizacji, takie jak ekonomiczne, społeczne, etyczne, kulturalne czy ekologiczne. Turkusowa organizacja stawia na otwartą i przejrzystą komunikację, umożliwiając pracownikom udział w procesach decyzyjnych, wymianę poglądów i pomysłów. Motywowanie pracowników jest prostsze, bo to oni zarządzają wszelkimi procesami.

Organizacja dąży także do zrównoważonego rozwoju i dbania o środowisko naturalne. Może być atrakcyjnym miejscem pracy dla osób, które cenią sobie takie aspekty jak elastyczność, równowaga między życiem zawodowym a prywatnym oraz możliwość rozwoju zawodowego. Jak to jednak wygląda w praktyce? Pomińmy trochę teorii…

 

Turkusowa organizacja w praktyce

Struktura w turkusowej organizacji to tak naprawdę jej brak. Turkusowa organizacja to w skrócie organizacja samozarzadzająca się. Pracownik przestaje być podwładnym, ponieważ nie ma szefa. Nie ma hierarchii, a każdy z zatrudnionych jest na równi z innymi. Ludzie sami wyznaczają zadania między siebie na podstawie swoich umiejętności i tego, jaka jest aktualna potrzeba firmy. Decyzje są podejmowane przez osoby, które mają ku temu predyspozycje.

Brak premii, prowizji, wydawania poleceń, współzawodnictwa, kontroli i stanowisk, a w zamian zaufanie, współpraca, partnerstwo i wolność. Pracownicy sami decydują ile zarabiają, zwykle otrzymują udział w zyskach. Przekazują sobie wiedzę i pomagają w doskonaleniu umiejętności. Organizacja jest transparentna, zespół ma dostęp do wszystkich informacji, łącznie z zarobkami innych osób.

Oczywiście to w praktyce jest bardzo szerokie podejście, bo nie każda firma pracująca w modelu turkusowym musi respektować wszystkie powyższe zasady. Wszystko zawsze pozostaje do elastycznego dostosowywania, względem specyfiki pracy w danej firmie. Z praktyki wiemy, że obecnie jest wiele firm, które częściowo korzystają z turkusowego modelu zarządzania, a tym samym łapią tzw. złoty środek w zarządzaniu.

 

Hipotetyczny przykład firmy w modelu turkusowym

Hipotetycznym przykładem turkusowej organizacji może być firma produkująca ubrania z materiałów organicznych, która stosuje turkusowy model zarządzania. Firma ta stawia na równowagę między osiągnięciem celów biznesowych, takich jak zysk, a osiągnięciem celów społecznych i etycznych, takich jak ochrona środowiska i dbanie o dobrostan pracowników.

 

Zespół przy komputerze

 

Firma ta stosuje holistyczne podejście do biznesu, uwzględniając wszystkie aspekty działalności, takie jak ekonomiczne, społeczne, etyczne, kulturalne czy ekologiczne. Dba o to, aby produkty były wytwarzane z materiałów organicznych i w sposób przyjazny dla środowiska. Zajmowane stanowiska nie mają żadnego znaczenia. Podejmowane działania są przez każdego członka zespołu, bez względu na hierarchię, bo ona de facto nie istnieje. Nie ma brania odpowiedzialności przez liderów, a spada ona na cały zespół.

W turkusowych organizacjach stosuje się otwartą i przejrzystą komunikację, umożliwiając pracownikom udział w procesach decyzyjnych, wymianę poglądów i pomysłów. Dąży do zrównoważonego rozwoju, stawiając na długofalowe cele i dbanie o środowisko naturalne. Członkowie zespołu pomagają sobie wzajemnie i wspólnie pracują na sukces. Turkusowe organizacje to wiele bieżących wyzwań dla każdego w zespole, gdzie decyzje podejmowane są przez każdego, kto czuje się do tego kompetentny.

W tej organizacji oferuje się pracownikom przyjazne i bezpieczne środowisko pracy oraz możliwość rozwoju zawodowego, przy tym udziału w projektach społecznych. Dostrzega się, że zadowolenie pracowników i ich dobrostan są ważne dla osiągnięcia sukcesu biznesowego i stara się je promować na każdym etapie współpracy.

 

Filary turkusowej organizacji to… 

W turkusowej organizacji można zdefiniować trzy elementy, które nazywane są trzema filarami turkusu, są to:

  1. samozarządzanie (self-management), czyli zdolność członków zespołu do samozarządzania, brania na siebie odpowiedzialności i elastycznego dostosowywania się do bieżących wyzwań. Efektywność zależy od relacji międzyludzkich, wymazania wszelkich oporów i przyzwyczajeń, związanych z tradycyjną hierarchią. Każdy z zespołu czuje się odpowiedzialny za organizację.
  2. dążenie do pełni (wholeness) – poczucie, że można w pracy być sobą, bez udawania i rozdzielenia życia zawodowego i prywatnego. Zauważana i szanowana jest nie tylko racjonalna część, ale i emocjonalność, duchowość oraz intuicja współpracowników. Zespół zdaje sobie sprawę z tego, że każdy jest ze sobą głęboko powiązany, jako część większej całości. Nie obwinia się innych za problemy, szuka się wspólnie rozwiązań.
  3. cel ewolucyjny (evolutionary purpose) – działanie przebiega jak z perspektywy żyjącego i zmieniającego się organizmu, który ma cel życiowy, a członkowie zespołu pomagają go realizować. Swego rodzaju motorem napędowym może być potrzeba wytwarzania produktów i usług potrzebnych klientom, lokalnym społecznościom, światu.

 

Jakie możliwości ma pracownik w turkusowych organizacjach?

Turkusowa organizacja może oferować pracownikom szereg możliwości rozwoju i zaangażowania w pracy. Wyszczególniliśmy kilka kluczowych przykładów:

  1. Możliwość współtworzenia celów i strategii: Turkusowa organizacja może zapewnić pracownikom możliwość współtworzenia celów i strategii, co pozwala im na lepsze zrozumienie kierunku, w którym zmierza organizacja i na lepsze dostosowywanie swoich działań do ogólnych celów organizacji.
  2. Lepszy rozwój zawodowy: Firma w modelu turkusowym może zapewniać pracownikom szkolenia i możliwość rozwoju zawodowego, co pozwala im na podnoszenie kwalifikacji i umożliwia rozwijanie kariery zawodowej w organizacji.
  3. Skuteczniejsza współpraca zespołowa: Turkusowa organizacja stawia na współpracę między pracownikami, co pozwala im na lepsze wykorzystywanie swoich umiejętności i doświadczenia, a przy tym lepsze rozwiązywanie problemów i osiąganie celów. Nie ma autentycznych liderów, każdy jest sobie równy i ma równe prawo głosu.
  4. Możliwość udziału w projektach społecznych: Firma może zachęcać pracowników do udziału w projektach społecznych i charytatywnych, co pozwala im na lepsze zaangażowanie w działalność organizacji oraz na lepsze poznanie jej celów i wartości.
  5. Wpływ na decyzje organizacji: Turkusowy model zarządzania może zapewniać pracownikom możliwość wpływania na decyzje organizacji poprzez udział w gremiach decyzyjnych lub innych formach konsultacji i udziału w procesach decyzyjnych. Gwarantuje zdolność członków zespołu do podejmowania decyzji.
  6. Możliwość pracy w przyjaznym i bezpiecznym środowisku: Turkusowa organizacja może dbać o przyjazne i bezpieczne środowisko do pracy, nastawiona jest na ochronę środowiska oraz wszelkie aspekty dookoła tego tematu.

 

Jakie wyróżniamy inne modele zarządzania?

Turkus to nie wszystko, wyróżnić możemy wiele innych modeli zarządzania, które większościowo w nazewnictwie zostały oparte właśnie o kolory. Jedne są bardziej popularne, drugie mniej, natomiast warto zapoznać się z każdym modelem. Być może jeden z nich stanie się tym, co będzie przyszłościowo wykorzystywane w Twojej firmie?

 

Czerwona organizacja

Model zarządzania w organizacji oparty jest na władzy sprawowanej przez przywódcę. Pracodawca budzi strach, traktuje podwładnych przedmiotowo. Na ogół cele mają perspektywę krótkoterminową. Prosty, a zarazem negatywny przykład czerwonej organizacji to chociażby gangi czy mafia. Zdecydowanie można ich przyporządkować do tego koloru.

Bursztynowa organizacja

Struktura organizacji jest hierarchiczna, a kontrola i zarządzanie odbywa się odgórnie, jednak perspektywa jest długoterminowa. Funkcjonowanie działa według określonych zasad. W ten sposób pracuje większość organizacji rządowych, wojsko, policja oraz szkoły publiczne.

Pomarańczowa organizacja

Struktura organizacyjna w dalszym ciągu jest sztywna, jednak schemat zarządzania zmienia się i jest ukierunkowany na cel. Perspektywa planowania wydłuża się. Pracownicy mają większą rolę, zwraca się uwagę na ich kompetencje. Ceni się innowacyjność, odpowiedzialność i skuteczność. Organizacja nakierowana jest na cel i zysk. W modelu pomarańczowym pracują chociażby korporacje, banki czy publiczne uniwersytety.

Zielona organizacja

Model zielonego zarządzania opiera się na jednostce indywidualnej, na wartościach i zainteresowaniach pracowników. Struktura przypomina piramidę. Szef motywuje i wspiera podwładnych, a oni wykazują się kreatywnością i zaangażowaniem.

To co, która rodzaj organizacji będzie dla Ciebie? Turkusowa czy nieco inna?

Facebook
Twitter
LinkedIn